Bebeklerde ve çocuklarda hidrosel

Bebeklerde hidrosel, testiste su toplanması nedir?

Testis torbası, testisleri taşıyan deri kesesidir. Buradaki şişlikler ağrılı veya ağrısız olabilir ve hepsinin nedeni sıvı birikimi değildir. Hidroselin görünümü başka şişliklerle karışabileceğinden, yalnız fotoğraf üzerinden karar vermek yerine hekim muayenesi gerekir. Muayene sırasında şişliğin ne zaman başladığını, değişip değişmediğini ve çocuğun başka bir yakınması olup olmadığını anlatın. [5]

Hidrosel doğumda bulunabilir veya daha sonra fark edilebilir. Karınla bağlantısı kapalı olan türde sıvı testis çevresinde kalır; buna bağlantısız, yani komünikan olmayan hidrosel denir. Karından sıvı geçişinin sürdüğü tür ise bağlantılı, yani komünikan hidroseldir. Bu ayrım, şişliğin neden değiştiğini ve hangi tedavi yolunun düşünüldüğünü anlamaya yardımcı olur. [1]

Bebeklerde hidrosel neden olur?

Testisler anne karnında karın içinde gelişir ve testis torbasına inerken bir geçitten ilerler. Normalde kapanan bu yol açık kalırsa karındaki sıvı torbaya ulaşabilir. Bu gelişim süreci nedeniyle hidrosel oluşması, annenin gebelik sırasında yaptığı bir davranışa bağlanmaz. Bilinen bir korunma yöntemi yoktur; ailelerin kendilerini suçlamaları için bir neden bulunmaz. [6]

Şişlik yalnız bir tarafta veya her iki tarafta görülebilir. Bazen testise uzanan kordon boyunca sınırlı bir sıvı kesesi bulunur. Daha büyük çocukta yeni ortaya çıkan hidrosel, travma, enfeksiyon veya testisin dönmesi gibi başka durumlara eşlik edebilir. Bu nedenle doğumdan beri bulunan ağrısız şişlik ile sonradan gelişen yeni şişlik aynı şekilde değerlendirilmez. [1]

Hidrosel nasıl anlaşılır, şişlik neden değişir?

Hidrosel çoğunlukla yumuşak ve hassas olmayan bir şişlik yapar. Karınla bağlantı varsa sıvı hareket ettikçe görünümü değişebilir: çocuk sakinleştiğinde veya uyurken daha küçük, ağlarken ya da hareketliyken daha büyük olabilir. Günün sonunda daha belirgin görünmesi de mümkündür. Bu değişiklikler muayeneye yardımcı bilgiler sağlar; tek başına kesin tanı anlamına gelmez. [2]

Hekim testis torbasını muayene ederek şişlikte sıvı olup olmadığını ve alttaki testisin değerlendirilebilirliğini kontrol eder. Testis rahatça muayene edilebiliyorsa her çocukta görüntüleme gerekmez. Şişliğin başlaması, büyümesi ve ağrı olup olmadığı hakkındaki bilgileri paylaşmanız değerlendirmenin önemli parçasıdır. Ağrısız bir şişlik için yapılan planlı değerlendirme, yeni ortaya çıkan ağrıya uygulanmamalıdır. [7]

Hidroselin kasık fıtığından farkı nedir?

Karınla testis torbası arasındaki açıklıktan yalnız sıvı geçerse hidrosel, bağırsak gibi karın içi yapılar geçerse kasık fıtığı oluşur. Aynı geçitle ilişkili olmaları, iki durumun aynı tedavi takvimine sahip olduğu anlamına gelmez. Kasıkta veya torbada fark edilen bir kabarıklığın hangi yapıyı içerdiği hekim tarafından değerlendirilir; aileler şişliği bastırarak ayırmaya çalışmamalıdır. [6]

Şişliğe belirgin hassasiyet, renk değişikliği, kusma veya çocuğun sakinleştirilememesi eşlik ederse sıkışmış fıtık olasılığı önem kazanır. Böyle bir durumda önceden verilmiş izlem kararına dayanarak evde beklemek uygun değildir. Şişliğin ağrılı hale gelmesi, yalnız hidroselin büyüdüğü şeklinde yorumlanmamalı; çocuk gecikmeden sağlık kuruluşunda değerlendirilmelidir. [2]

Hidrosel tanısında ultrason ne zaman gerekir?

Tanının temeli öykü ve fizik muayenedir. Şişliğin niteliği belirsizse, testis elle değerlendirilemiyorsa veya karın içine uzanan sıra dışı bir sıvı birikiminden kuşkulanılıyorsa ultrason istenir. Görüntülemede sıvı görülmesi, eşlik eden testis hastalıklarının önemsiz olduğu anlamına gelmez. Hekim görüntüyü muayene ve yakınmalarla birlikte yorumlar; testisin değerlendirilmesi tanının bir parçasıdır. [3]

Ani testis ağrısında öncelik acil cerrahi değerlendirmedir. Torsiyon güvenle dışlanamıyorsa görüntüleme için beklemek tedaviyi geciktirebilir. Çocuğun daha önce hidrosel nedeniyle ultrason çekilmiş olması, yeni ağrının nedenini açıklamaz. Ağrının başlangıcını ve kusma gibi eşlik eden bulguları sağlık ekibine söyleyin; acil durumda planlı tetkik sırasını beklemeyin. [4]

Hidrosel ne zaman ve nasıl geçer?

EAU çocuk ürolojisi kılavuzu, kendiliğinden düzelme eğilimi nedeniyle bebeklerin çoğunda ilk on iki ayda izlem yaklaşımını destekler. Bu, bütün hidrosellerin aynı yaşta kaybolacağı anlamına gelmez. Eşlik eden kasık fıtığı veya testise ait başka bir hastalık şüphesi erken cerrahi gerektirebilir. Kalıcı hidrosel için muayene bulgularına göre ameliyat değerlendirilir. [3]

Kurum kaynakları ameliyat değerlendirmesi için farklı aralıklar verir. Örneğin Cambridge hasta bilgilendirmesi, birçok olguda erken çocuklukta geçidin kendiliğinden kapanabileceğini anlatır. Bu nedenle yalnız doğum gününe bakarak karar vermek yerine hidroselin tipi ve seyri konuşulmalıdır. İzlem önerildiyse kontrolün amacı, ne zaman tekrar değerlendirme yapılacağı ve hangi değişiklikte daha erken başvurulacağı açık olmalıdır. [7]

Hidrosel ameliyatı nasıl yapılır?

Bağlantılı hidroselin onarımında amaç, karından sıvı geçişine izin veren açık yolu kapatmaktır. İşlem genel anestezi altında yapılır; kasıktaki küçük bir kesiden geçit bulunup bağlanabilir. Sıvının boşaltılması, açıklığın kapatılmasının yerine geçmez. Aile ameliyat öncesinde uygulanacak yaklaşımı ve anestezi hazırlığını ekipten öğrenmelidir; işlem planı çocuğun muayene bulgularına göre açıklanır. [8]

Cerrahinin olası riskleri arasında enfeksiyon, hidroselin tekrarlaması, testisin yukarı yer değiştirmesi ve testise uzanan kanal veya damarların etkilenmesi bulunur. Bu riskler görüşmede açıklanmalıdır. Çocuğun kullandığı ilaçlar ve geçirdiği hastalıklar ameliyat ekibine bildirilir. Açlık hazırlığı için ekibin verdiği talimat esas alınır; başka bir çocuğun hazırlık önerisi aynen uygulanmaz. [7]

Hidrosel ameliyatı sonrası nelere dikkat edilir?

Taburculuk için çocuğun anesteziden toparlanması, sıvı ve besin alabilmesi ve idrar yapabilmesi değerlendirilir. Yara çevresindeki morluk ve şişlik hemen kaybolmayabilir. Yara bakımı, banyo ve hareketli oyunlara dönüş konusunda taburculukta verilen yazılı planı izleyin. Bisiklet gibi kasık bölgesine baskı yapan etkinliklere dönüşü ayrıca sorun; iyileşme değerlendirmesi yalnız dış görünüşe dayanmaz. [8]

Yara yerinde artan kızarıklık, sıcaklık, akıntı, belirgin ağrı, ateş, idrar yapma güçlüğü veya süren kanama varsa sağlık ekibine başvurun. Belirgin kötüleşmede hemen acile gidin. Ağrı yönetimi için ekibin önerisini uygulayın ve yeterli rahatlama olmuyorsa haber verin. Yaranın giderek daha şiş veya hassas olması, normal iyileşme kabul edilerek kontrol gününe kadar bekletilmemelidir. [8]

İzlem ve ameliyat sonrası kontrolde ne sorulur?

Muayeneye giderken yanıtını öğrenmek istediğiniz soruları yazmanız yararlıdır. Önerilen tetkikin neyi göstereceğini, izlem yerine tedavinin neden seçildiğini ve tedavi yapılmazsa ne beklendiğini sorabilirsiniz. Yeni talimatları ve kontrol tarihini kaydedin. Ayrıca mesai dışında yeni bir belirti olduğunda hangi sağlık birimine ulaşacağınızı netleştirmek, ailelerin değişiklikleri zamanında bildirmesine yardımcı olur. [5]

Gerekli görülen kontrolde testisin boyutu, simetrisi ve konumu da değerlendirilebilir. Takip gerekip gerekmediğini ve kontrolün nerede yapılacağını taburculukta öğrenin. [7]

Yara ve testis torbasındaki şişlik ameliyat sonrasında hemen kaybolmayabilir. Hareketli etkinliklere dönüş ve kontrol planını cerrahi ekipten öğrenin. Şişliğin seyri ve onarımın iyileşmesi kontrolde değerlendirilir. Artan kızarıklık, ağrı veya akıntı varsa kontrolü beklemeyin. [1]